De zinloosheid van parttime en fulltime werken.

Waarom uren maken de grootste leugen is voor succesvolle vrouwen.

Wist je dat het oorspronkelijke woord voor zonde afkomstig is uit het Oudgrieks? In de Griekse boogschutterssport werd het woord hamartia gebruikt, wat letterlijk betekent: je doel missen. Je pijl naast het bord schieten. Iets doen wat totaal niet de bedoeling is.

Wanneer ik naar werkend Nederland kijk, zie ik duizenden succesvolle, intelligente vrouwen die dag in, dag uit een gigantische zonde begaan. Het gaat erom dat ze zomaar een beetje doelloos op het veld rondrennen. Het gaat erom dat zij hun kostbare pijlen met volle kracht op het verkeerde bord staan te schieten. Je richt op targets van een ander, op de doelen van het bedrijf of op de verwachtingen van je omgeving. Je angst om te falen of buiten de boot te vallen regeert je keuzes. Je mist je eigen doel volledig, je raakt er ondertussen ook nog eens doodmoe en zwaar gefrustreerd van. Kun je je voorstellen hoeveel energie het je kost als je continu op het verkeerde bord probeert te schieten? Het vreet je vanbinnen helemaal leeg.

De leugen van de werkweek: Praktisch versus bezield werken

Zolang we de discussie blijven voeren over fulltime of parttime werken, snappen we er met elkaar namelijk helemaal niks van. Het gaat in het leven niet om uren maken, uren tellen of het zoeken naar de perfecte 'balans'. Het gaat om creëren. Wanneer een vrouw mij vertelt dat she bewust drie dagen parttime werkt, hoor ik vrijwel altijd hetzelfde pijnlijke patroon. Heel lang is parttime werken voor vrouwen een synoniem geweest voor praktisch werken. Je zoekt een baan vlakbij huis, dat is handig met de kinderen. Je neemt een functie aan voor three dagen omdat die banen nu eenmaal schaars zijn. Je doet het er maar mee. Je past jezelf aan, terwijl je er diep van binnen helemaal niet voor gemaakt bent. Je houdt jezelf bewust klein.

Aan de andere kant zie je nu steeds meer vrouwen die gelukkig meer ruimte innemen en fulltime gaan knallen. Zolang je blijft denken in de kaders van parttime of fulltime, zit je gevangen in de leugen van de werkweek. Als de toekomst van Nederland er een is zonder burn-out, moeten we ophouden met denken in deze beperkte hokjes.

Je moet jezelf de vraag durven stellen wat er nou echt uit jóu wil. Vroeger dacht je misschien dat je daar een extra opleiding voor nodig had, of dat je eerst je talenten moest ontdekken via een test. Dan weet je je talenten, dan weet je vervolgens nog steeds niks. Het gaat erom dat je de spier in jezelf gaat activeren die weet wat er vanbinnen resoneert. Als jij die spier activeert en exact doet waar je zielsveel van houdt, zul je jezelf nooit meer horen praten over parttime of fulltime werken. Dan ben je niet meer bezig met uren tellen om te overleven. Dan leef en werk je vanuit je eigen goud.

Zolang je die innerlijke spier niet activeert, kom je nooit echt tot leven. Dan leef je op de automatische piloot en steven je recht af op een enorme berg spijt op je sterfdag. Dan lig je daar en weet je: dit zat er allemaal in, ik heb het nooit naar buiten laten komen. Het is zonde van je tijd, zonde van je energie en een zonde tegenover wie jij in essentie bent.

Heb je het druk of doe je druk?

Om die leugen van de werkweek vol te houden, schieten we massaal in een heel specifiek overlevingsmechanisme. In mijn werk met duizenden succesvolle vrouwen stel ik altijd die ene, allesbepalende vraag: Heb je het druk of doe je druk?

Bijna iedereen roept meteen dat ze het vreselijk druk hebben. Die overvolle agenda is immers het ultieme bewijs. Het is een fantastisch excuus om de regie buiten jezelf te leggen. De manier om deze vraag écht zuiver te beantwoorden is heel simpel. Je moet kijken naar hoe het vanbinnen voelt. Kun jij oprecht zeggen: "Ik ervaar druk"? Pas op dat moment heb je het ook echt druk. Dan is er een externe factor die tijdelijk druk op jou legt, zoals een grote deadline of een crisis.

Ervaar je die druk diep vanbinnen eigenlijk helemaal niet, ben je ondertussen wel de hele dag als een bezetene aan het rennen, vliegen en haasten op dat verkeerde speelveld? Dan heb je het niet druk. Dan doe je druk. Het is een gigantisch verschil. Druk doen is gedrag. Het is een automatische piloot, een patroon waarin je constant in de actiestand schiet om maar niet te hoeven voelen wat er werkelijk aan de hand is. Je bent heel erg van jezelf afgeleid en je gebruikt die hectiek als een schild. Je bent zo druk met het verwerken van de input, dat je de verbinding met je eigen kern volledig kwijtraakt. Die onrust is geen gewone vermoeidheid. Die onrust is een schreeuw vanbinnen. Het is de stem die fluistert dat er veel meer in jou zit dan er op dit moment uitkomt.

Het lichaam liegt nooit. Wanneer je constant druk aan het doen bent om de schijn van die parttime of fulltime functietitel op te houden, bouw je onbewust een gigantische interne spanning op. Vind je het gek dat zoveel succesvolle vrouwen rondlopen met een veel te hoge bloeddruk? We rennen naar de huisarts voor pillen tegen die hoge bloeddruk, we slikken medicatie om de symptomen te onderdrukken. We weigeren te zien dat die stijgende bloeddruk simpelweg de fysieke Prop is die de boel blokkeert. Het is jouw lichaam dat keihard aan de noodrem trekt omdat je jouw kostbare levensenergie aan het verspillen bent. De druk in je vaten stijgt, puur omdat je de druk vanbinnen aan het opvoeren bent om een rol te spelen die niet van jou is.

Het perfecte recept voor een burn-out

We leven massaal volgens exact hetzelfde, voorspelbare recept. We stevenen in een rechte lijn af op die mentale muur, en wanneer we ertegenaan klappen, schrikken we er ook nog van dat we die burn-out daadwerkelijk krijgen. Wat we massaal doen, is blind doorgaan. We stappen elke dag ijskoud over die ene cruciale vraag heen: wat wil ik nou écht? Dat wat er uit mij wil komen laat zich niet langer onderdrukken.

In plaats daarvan blijf je jezelf constant een verhaal vertellen om de boel te sussen. Je vertelt jezelf dat het werk dat je nu doet prima bij je past. Je vertelt jezelf dat het heel leuk is, dat het geweldig goed betaalt, dat dit het simpelweg moet zijn. Ondertussen ben je naast die loodzware, overvolle agenda ook nog eens fulltime bezig met het negeren van wat er vanbinnen schreeuwt om aandacht. Je onderdrukt iets wat zich helemaal niet laat onderdrukken.

Een mooi inzicht uit de luchtvaartpsychologie laat zien hoe cruciaal focus werkt op ons brein. De besturing van een helikopter ziet eruit als een soort joystick. Piloten leren vanaf het allereerste begin om daar heel gefocust en tegelijkertijd ontspannen mee te sturen. Die subtiele beweging is zo relaxed dat het lijkt op het heel rustig roeren in een pan soep. Tijdens hun training leren ze over een bekend fenomeen genaamd target fixation. Dat is de menselijke neiging om in een stresssituatie je ogen te fixeren op het gevaar, zoals een boom of een hoogspanningsmast. Het gevaar is dat je onbewust juist recht afvliegt op het punt waar je naar staart.

Piloten trainen daarom heel intensief om hun blik direct te verleggen. Ze kijken niet naar het obstakel, ze kijken naar de vrije ruimte en de herstelroute naast dat obstakel. Als een piloot toeristen achterin heeft zitten en hij vliegt langs Parijs, dan kan hij nooit met zijn arm wijzen en roepen dat daar rechts de Eiffeltoren staat. Doet hij dat, dan kijken zijn ogen mee en stuurt hij de helikopter onbewust die kant op.

Zo werkt het exact in het leven. Wij kijken massaal naar de boom. We kijken naar de deadlines, naar de uren, naar de verplichtingen, naar de angst om te falen. Waar je naar kijkt, daar vlieg je naartoe. Je moet je focus leren richten op de vrije ruimte: op wat er diep vanbinnen uit jou wil komen. Hoe langer je dat negeert, hoe meer je jezelf kwijtraakt en hoe sneller je recht op die burn-out afstevent. Je belandt in een re-integratietraject waar je niet wilt zijn, op sporen waar je absoluut niet doomed bent om op te lopen. Je moet leren kijken naar de vrije ruimte naast de boom.

De illusie van de burn-out en de Prop

Wanneer succesvolle vrouwen uiteindelijk doodmoe op die bank liggen met dat lege gevoel, trekken ze zelf, of de bedrijfsarts, al snel een conclusie: dit moet wel een burn-out zijn. We plakken er massaal medische en psychologische labels op. We praten over chronische stress, over overbelasting en over cortisolspiegels.

Als je echt durft in te zoomen op wat er aan de hand is, dan zie je iets heel anders. Altijd. Ik claim dit standpunt na zeventien jaar intensief onderzoek en het trainen van duizenden vrouwen voor de volle honderd procent: deze vrouwen hebben die burn-out klachten natuurlijk wel. De uitputting is echt, de vermoeidheid is loodzwaar. Alleen ze zijn niet chronisch ziek, ze hébben geen burn-out als een externe aandoening. Ze doen burn-out. Ze doen veel te veel, ze doen veel te druk en ze maken zich veel te druk. Ze doen druk. Dat is een gedrag, een overlevingstactiek, het is absoluut niet wie ze in essentie zijn.

De levenslust is uit hun leven verdwenen, puur omdat ze onderweg zichzelf zijn kwijtgeraakt doordat ze geen doel hebben. Ze zijn heel erg van zichzelf afgeleid en daardoor weten ze niet meer waar ze het allemaal voor doen. Veel vrouwen voelen aan alles dat er veel meer in hen zit, alleen zit de Prop in de weg. de Prop zit gigantisch in de weg en bevindt zich precies tussen what jij vanbinnen dolgraag wilt doen en het huidige leven waarin het nu niet klopt. de Prop blokkeert alles. Het is de optelsom van alle 'moetens', alle surrogaatdoelen en alle doelen die je bent gaan spelen om de buitenwereld te pleasen.

Wanneer we over burn-out praten, zitten we automatisch aan de achterkant van het probleem te praten. Rust lost het werkelijke probleem niet op. Als je iemand die moe is gelopen op een veld zonder doelen drie maanden op de bank zet om uit te rusten, en je stuurt haar daarna weer terug datzelfde veld op, dan is ze binnen de kortste keren weer precies even moe. Dat helpt wel, alleen het lost niks op. Het probleem was de vermoeidheid zelf niet. Het probleem was het totale gebrek aan richting. de Prop zit er namelijk nog steeds.

Hoe je bent in één ding, zo ben je in alles

Mijn belangrijkste eigen principe is: hoe je bent in één ding, zo ben je in alles. Wat op een sportveld zo simpel lijkt, is de blauwdruk voor je hele leven. Wanneer je op een hockeyveld staat, weet je precies welke positie voor jou het beste is. Je weet waar jouw specifieke taak ligt. Je denkt op dat veld echt niet dat je de enige bent die er staat. Je gaat dus absoluut niet als een kip zonder kop over het hele veld blijven rennen om elke bal zelf te halen. Je bewaakt je eigen positie. Als je op dat hockeyveld staat, ga je er immers ook niet ineens een kwartiertje bij tennissen. Je kies voor die sport waar jij het vuur van voelt. Je trainen ervoor om er echt goed in te worden, zo simpel is dat.

Doen wat je echt wilt is vele malen krachtiger. Dat is de plek waar je diep van binnen voelt: hiervan ben ik echt van betekenis. Hier spring ik elke dag vol plezier mijn bed voor uit en hier heb ik ongelooflijk veel zin in. Als je doet wat je echt wilt, bewaak je automatisch je eigen positie. Dan weet je exact wie je bent en geef je simpelweg geen energie aan dingen die er helemaal niet toe doen. Dan kies je voor de sport waar jouw vuur ligt, en je maakt er een prioriteit van.

Een doel klopt pas écht, het krijgt pas echt zijn diepe en onstuitbare kracht, op het moment dat je het niet alleen voor jezelf doet. Je doet het voor jezelf én voor een ander. Dat is de plek waar je écht van betekenis bent. Dat doel heeft daardoor een nog veel groter, hoger doel. Want wie weet word je door deze scherpe focus aan het einde van het seizoen wel kampioen. Je kunt nu al voelen wat voor een waanzinnig feest dat geeft. Je voelt wat het doet met de aanmoediging langs de lijn, wat voor een impact dat heeft op je club, op je omgeving, op je gezin thuis en op die trotse glimlach op jouw eigen gezicht.

Mijn missie voor Félicé

Als moeder van mijn twaalfjarige dochter Félicé neem ik hier geen genoegen mee. Zij staat nu aan het begin van haar reis naar volwassenheid. Ze kijkt naar de wereld, absorbeert alles en vormt haar eigen ideeën over de toekomst. Mijn persoonlijke missie is helderder dan ooit tevoren: ik ben hier om burn-out in Nederland volledig te deleten.

Ik wil dat Félicé dat slopende woord 'burn-out' later niet eens meer kent. Ze moet opgroeien in een wereld waarin ze geen flauw idee heeft hoe het voelt om 's ochtends met lood in je schoenen naar je werk te fietsen, terwijl ze daar diep van binnen helemaal niet heen wilt. Uiteindelijk gaat het erom dat je de dingen doet waar je oprecht van houdt en waar je energie van krijgt.

Wanneer je leeft en werkt vanuit die pure liefde en passie, brand je simpelweg nooit op. Het vuur blijft branden omdat het constant wordt gevoed. Hoe je bent in één ding, zo ben je in alles. Als zij later haar eigen, bezielde doelen helder voor ogen heeft, doelen die van betekenis zijn voor haarzelf en voor de wereld om haar heen, zal ze haar positie op het veld kennen. Dan zal ze haar focus nooit verliezen en zal ze zichzelf nooit kwijtraken. Ze zal weten wat er uit haar moet komen, in plaats van te luisteren naar wat de wereld in haar probeert te stoppen.

De activering: Waarom nadenken niet helpt

Hoe activeer je nou die innerlijke spier om te ontdekken wat er echt uit jou wil? Elke vrouw die bij mij binnenkomt, hoor ik exact hetzelfde zeggen: "Margriet, ik zit zo gigantisch in mijn hoofd. Ik kan niet eens meer voelen. Ik wil zo graag weer voelen."

Als je weer wilt voelen, moet je de boel radicaal anders aanpakken zodat je direct resultaat hebt. Je moet stoppen met het doen van dingen die absoluut niet helpen. Urenlang diep nadenken helpt niet. Nog een online test doen helpt niet. Daarmee zoek je het antwoord telkens weer buiten jezelf. Je hoopt dat een test of een ander persoon jou een antwoord geeft, dat houdt je juist in dat drukke hoofd.

Ik activeer die innerlijke stem bij vrouwen op een heel bijzondere manier met concrete fysieke materie. We gaan de hele dag al online op die telefoon en we zitten al veel te veel in de virtuele wereld. Transformatie ontstaat pas op het moment dat je die boel gaat mixen met echte spullen.

Dit is de start van het medicijn tegen het doelloze rondrennen: Russst. Diepe, mentale rust die je ervaart wanneer je de Prop ontvouwt en jouw eigen doelen weer stevig terugzet op het speelveld. Deze activering beloof ik je: het brengt je ergens waar je nooit meer weg wilt. Als je straks kijkt naar de plek waar je nu zit, en je vergelijkt dat met het leven waarin er écht uitkomt wat er diep vanbinnen in jou zit, dan wil je nooit meer terug. Dit is een absolute point of no return.

Vanaf 17 juni start mijn gratis Zesdaagse met de titel: 'Wat wil er uit jou?'. Zes dagen lang gaan we met de dobbelsteen, een boterhamzakje, pen en papier aan de slag om jouw Prop definitief te ontvouwen en die innerlijke spier te activeren. Ga nu naar www.margrietspijksma.nl/zes om alle informatie te bekijken en claim direct jouw plek op het veld. Stop met de zonde van het praktisch werken en het richten van je pijlen op het verkeerde bord. Laat eruit komen wat eruit wil.