Nieuwsgierig blijven naar wat er uit jou wil: de sleutel tegen burn-out

Lieve Félice,

Nieuwsgierig en benieuwd zijn twee woorden met één geheim. Kijk er nog eens goed naar: middenin allebei zit precies hetzelfde woord, NIEUW. Dat is geen toeval, lieve schat, dat is de enige brandstof die ooit een mooi mensenleven heeft aangedreven. Wie stopt met nieuw, stopt met leven. Dat is niet het enige woord met een geheim erin, verderop in dit verhaal ontdek je er nog een, verstopt in een woord dat je dagelijks gebruikt zonder ooit goed te kijken wat erin zit.

Er is één zin die ik nooit wil dat jij ooit uitspreekt: "is dit het nou?" Die zin is het geluid van een leven op de automatische piloot, en ik hoor hem terug bij vrouwen die al jaren niet meer zichzelf de vraag stellen wat er nog meer in hen zit. Ik schrijf dit vandaag voor jou, zodat die zin voor jou nooit werkelijkheid wordt. Waarom is dat zo belangrijk? Omdat het tegenovergestelde van die zin niet toevallig ook een vraag is.

Ben jij benieuwd wat er uit je wil?

Deze vraag stel ik mezelf iedere ochtend, en het is de vraag die ik jou het allerliefst wil meegeven voor je hele leven. Niet de vraag wat er van je gevraagd wordt of wat de wereld van je verwacht, puur de vraag wat er uit jóu wil. Vrouwen in mijn wasstraat Russst zijn precies dat: nieuwsgierige vrouwen die niet langer willen voelen dat ze vastzitten, die iedere dag opnieuw de vraag stellen wat er uit hen wil. Die nieuwsgierigheid is wat hen daar brengt, en die nieuwsgierigheid is wat hen daar houdt. Waarom is juist deze zomer het moment om jezelf die vraag te stellen?

Burn-out voorkomen: waarom de zomer de waarheid naar boven brengt

Kijk om je heen deze zomer, Félice, en zie hoe overal mensen eindelijk stilvallen: geen school, geen agenda, geen moetjes, alleen ruimte. Precies in die ruimte gebeurt het, nooit in de drukte, nooit in de actie.

In rust gebeurt het.

Stel jezelf die vraag nu al eens, jong als je bent: wie ben ik als niemand mij iets vraagt, wie ben ik zonder de lijstjes die mij vertellen wie ik moet zijn? Voor de een voelt dat als een cadeau en voor de ander als iets doodengs, en voor de meesten is het allebei tegelijk, precies daar zit de nieuwsgierigheid die je verder brengt.

Dat gevoel dat in de zomer naar boven borrelt, verstopt onder alle drukte van school en vriendinnen en verplichtingen, is precies het gevoel waar ik het vandaag over heb. Het antwoord op de vraag wat er uit jou wil, is er namelijk altijd al. Het wacht alleen op het moment dat jij stil genoeg wordt om hem te horen. Wat gebeurt er als je dat antwoord jarenlang wél of juist nooit hoort? Dat verschil zie ik iedere dag terug in twee type vrouwen.

Twee toekomstscenario's: automatische piloot of nieuwsgierig blijven

Stel je twee versies voor van de vrouw die jij ooit wordt, Félice, want ik zie ze allebei terug bij de vrouwen die door mijn wasstraat gaan.

De eerste vrouw doet op haar veertigste exact wat ze op haar twintigste ook deed, met dezelfde agenda, dezelfde automatische reacties en dezelfde knikjes tegen dingen waar haar systeem allang nee tegen schreeuwt. Zij zit op de automatische piloot, en die automatische piloot is precies de voorbode van het probleem dat ik iedere dag delete: de emotionele uitputting die uiteindelijk als een burn-out naar buiten komt. Dat komt nooit doordat ze te veel doet, het komt doordat ze te weinig zichzelf de vraag stelt wat er nog meer in haar zit.

De tweede vrouw stelt zichzelf iedere ochtend van haar leven dezelfde vraag: wat wil er vandaag uit mij? Zij verandert, zij groeit, zij verrast zichzelf en haar omgeving, en zij is nooit klaar. Zij is nieuwsgierig, elke dag opnieuw, en dat is wat haar in beweging houdt.

Ik heb hier goed nieuws voor je, Félice, en ik heb slecht nieuws. Het slechte nieuws is dat je zelf bepaalt welke van deze twee vrouwen jij wordt, niemand doet dat voor je. Het goede nieuws is precies hetzelfde: jij bepaalt zelf welke van deze twee vrouwen jij wordt, niemand houdt je tegen. Ik wil dat jij deze tweede vrouw wordt, Félice. Dat zeg ik je recht voor z'n raap: ik weet hoeveel mooier een leven wordt als je haar kiest. Wat bedoel ik daarmee, kiezen? Dat je die keuze niet één keer maakt, maar elke ochtend opnieuw.

Plan to be surprised: waarom je geen jaarplan nodig hebt

Dat is de enige planning die ik jou wil meegeven, en dan bedoel ik dus uitdrukkelijk niet het strakke lijstje met wat je moet worden en hoe je leven eruit moet zien. Ik bedoel de planning dat jij jezelf, je hele leven lang, laat verrassen door wat er nog meer uit je wil komen. Wie doet wat zij écht wil, brandt niet op. Waarom werkt dat zo feilloos? Omdat er een wet achter zit die groter is dan jezelf.

Wat jij wilt, wilt jou ook: de universele wet achter een kloppend leven

Voel deze wetmatigheid eens goed, Félice: wat jij wilt, wilt jou ook. Dat is een universele wet, net zo hard als de zwaartekracht, en zodra jij de vraag stelt en het antwoord toelaat, komt de wereld je tegemoet op een manier die je hoofd nooit had kunnen plannen, laat staan bedenken. Waar zit dat antwoord dan precies verstopt? Kijk mee naar één woord.

Verantwoordelijkheid en antwoord: het woordspel met een diepere betekenis

Kijk eens naar het woord verantwoordelijkheid, Félice. Middenin dat hele lange woord zit een ander woord verstopt: antwoord. Wie nieuwsgierig is naar wat er uit haar wil, neemt daarmee vanzelf haar eigen verantwoordelijkheid, en dat antwoord blijft komen, steeds kloppender, steeds mooier. Dit is bewezen de meest duurzame weg naar succes en overvloed die er bestaat. Wie nieuwsgierig is en blijft, heeft het mooiste wat er in een leven bestaat, in een wereld waarin alles komt en alles gaat: zichzelf. Dat gun ik jou, lieverd, met heel mijn hart. Zo van binnen, zo van buiten. Wat houdt dat antwoord dan soms jarenlang tegen?

De Prop: de blokkade tussen jou en wat je écht wilt

De Prop is de blokkade die zich jarenlang opbouwt tussen jou en dat antwoord, elke keer dat je iets doet omdat het hoort in plaats van omdat het klopt. De Prop trek je er niet uit met harder je best doen of met een streng lijstje aan zelfdiscipline, de Prop ontvouwt zich vanzelf, zodra jij hem durft aan te kijken.

Van buiten naar binnen leven is pleisters plakken, meer niet: een nieuwe school, een nieuwe vriendengroep, een nieuwe stad lossen nooit iets op als het antwoord vanbinnen niet is gevonden. Van binnen naar buiten, dat is de enige route die ooit heeft gewerkt, bij mij en bij elke vrouw die ik heb zien floreren, en dat wil ik jou nu al laten ervaren, zodat je nooit hoeft te ontdekken hoe lang de andere weg duurt. Waarom raakt dat nooit alleen jou?

Waarom nieuwsgierigheid een systeemeffect heeft op je omgeving

Jouw nieuwsgierigheid naar wat er uit jou wil, is nooit een privézaak, het wordt ooit een systeemvraag voor iedereen om je heen.

Stel je voor, over jaren, wanneer jij met iemand door het leven gaat, iemand die naast je leert of naast je woont, iemand die je hart raakt: jouw energie is besmettelijk, en zodra jij nieuwsgierig blijft naar wat er uit jou wil, verandert het systeem om je heen mee, puur omdat hij het bij jou ziet gebeuren, dag in dag uit.

Stel je voor, over jaren, wanneer jij samen met anderen werkt aan iets waar je in gelooft: wat gebeurt er met een team op het moment dat één iemand zichzelf hardop de vraag durft te stellen wat er uit haar wil? De rest gaat kijken, de rest gaat voelen, en de rest gaat, langzaam eerst, meebewegen.

Stel je voor, over jaren, als jij zelf ooit kinderen krijgt: zij kopiëren niet wat je zégt, zij kopiëren wat je dóét. Een kind dat opgroeit bij een moeder die zichzelf nooit meer de vraag stelt wat er uit haar wil, leert precies één ding, dat volwassen worden betekent stoppen met nieuwsgierig zijn. Een kind dat opgroeit bij een moeder die zichzelf die vraag blijft stellen, leert het enige dat er werkelijk toe doet, dat een leven altijd in beweging blijft en altijd nieuwe verdiepingen krijgt. Precies dat wil ik jou nu al meegeven, zodat je het later, als moeder, zelf weer doorgeeft.

Kijk zelfs naar de plek waar jij ooit woont: een plek vol mensen die stoppen met vragen wat er uit hen wil, wordt een grijze plek, en een plek vol mensen die zich dat wél blijven afvragen, wordt een plek die zindert. Ik zie het al jaren gebeuren bij de vrouwen in mijn wasstraat, in Amsterdam, in Breda, in elke stad waar ik kom spreken voor uitverkochte zalen, en één mens die haar eigen Prop laat ontvouwen, verandert een straat, een team, een huis, een generatie. Betekent dit dat je op een dag klaar bent, dat er één antwoord komt en daarna rust? Precies daar zit de grootste misvatting die er over dit hele proces bestaat.

De Skyscraper-wet: waarom er nooit één antwoord is

Mensen denken dat er ergens, diep vanbinnen, één antwoord ligt te wachten, vind dat antwoord en klaar is Kees. Zo werkt het leven niet, Félice, en dat is precies het goede nieuws.

Het leven is een Skyscraper. Elke keer dat jij nieuwsgierig genoeg blijft om de vraag te stellen wat er uit jou wil, krijg je een antwoord, en dat antwoord is nooit het eindstation, dat antwoord is de deur naar de volgende verdieping. Je neemt de trap, spannend, want je weet nooit wat je op die verdieping gaat vinden, en precies dat weten-niet is waarom je benieuwd bent. Op de nieuwe verdieping ben je eerst onwennig en verdwaald in het nieuwe uitzicht, dan wordt het geweldig, dan ontgroei je de verdieping, en dan borrelt de nieuwsgierigheid alweer naar de volgende trap.

Every level a new devil, want elke verdieping heeft zijn eigen uitdaging, zijn eigen les, zijn eigen Prop die zich moet ontvouwen, en hoe hoger de verdieping, hoe mooier het uitzicht. Er is geen top en er is geen af, er is alleen de vraag of jij bereid blijft om de trap te blijven nemen. Jij bent, letterlijk en figuurlijk, nog volop aan het groeien, Félice, en dat stopt bij een leven vol nieuwsgierigheid nooit. Wat houdt iemand dan tegen om die trap wél te blijven nemen?

Zoekers vinden niet: de K.L.O.P.T. theorie uitgelegd

Dit is precies waarom een vrouw op de automatische piloot vastloopt, en waarom een nieuwsgierige vrouw altijd doorgroeit. De automatische-pilootvrouw is aan het zoeken naar een oplossing buiten zichzelf, een andere baan, een ander dieet, een externe test die haar eindelijk vertelt wie ze is. Zoekers vinden niet. Het antwoord ligt namelijk nooit buiten je. De K.L.O.P.T. theorie is precies dit: jouw kwaliteiten zijn exact gelijk aan je verlangens. Je hoeft het niet te zoeken. Je hoeft het alleen toe te laten. Waarom weet ik dit zo zeker?

Mijn missie: burn-out deleten in Nederland

Ik doe dit sinds 2012 met een compleet content-imperium, sinds 2015 met een van de allereerste podcasts van Nederland, met twee boeken, Fucking Fantastic en Cut the Crap, en met Level 7, het allereerste online programma van Nederland gebouwd rond Content, Coaching en Community. Duizenden vrouwen gingen inmiddels door mijn wasstraat, en wat ik per ongeluk oplos bij elke vrouw die haar eigen Prop laat ontvouwen, is precies het probleem waarvoor de rest van Nederland dure trajecten inzet: burn-out. Ik delete het, aan de bron, bij de vraag zelf.

Ik schrijf dit iedere week voor jou, Félice, puur omdat ik wil dat jij nooit hoeft te wachten tot je vastloopt, voordat je jezelf de vraag stelt wat er uit jou wil. Ik wil dat nieuwsgierigheid voor jou nooit stopt, niet op je twintigste, niet op je veertigste, niet op je tachtigste. Ik wil dat jouw generatie eruit haalt wat erin zit, in plaats van vast te lopen op het niet weten en het niet doen. Ik wil dat jij weet: veranderen is het bewijs dat je leeft, niets minder dan dat. Dan blijft er nog één vraag over, de belangrijkste van allemaal.

Ben je benieuwd? Zo werkt Russst

Als je hebt doorgelezen tot hier, ken ik het antwoord al: je bent benieuwd, je voelt het al kriebelen, en dat kriebelende gevoel is geen toeval en geen bijzaak, dat is je eigen systeem dat je vertelt dat er iets zit wat nog uit je wil, je hele leven lang.

Vrouwen die deze nieuwsgierigheid volgen, komen bij mij terecht, in de wasstraat die Russst heet. Daar begint iedere dag met de gouden dobbelsteen. Eén worp. Eén onverwacht moment van nieuwsgierigheid, en juist omdat je vooraf niet weet welke worp je krijgt, word je vanzelf nieuwsgierig naar wat er zich op dát moment uit jou wil ontvouwen. De worp brengt je naar een audio waarin precies die ene vraag centraal staat die op dat moment in jou leeft, en tijdens die audio ontdek je welke onderdelen uit de tastbare Giftbox daarbij horen. Zo werken de online omgeving en de Giftbox voortdurend samen, en krijgt jouw nieuwsgierigheid iedere dag opnieuw een concrete ervaring waarin steeds duidelijker wordt wat er uit je wil.

Iedere worp opent een nieuwe deur. Iedere audio laat je iets ontdekken wat je daarvoor nog niet zag. Zo blijft de nieuwsgierigheid leven, dag na dag, en ontvouwt zich steeds opnieuw wat er uit jou wil. Kijk op www.margrietspijkma.nl.

Wat niet klopt, stopt. Wat klopt, opent zich. Plan to be surprised, Félice. Ik ben nu al benieuwd wat er jouw hele leven lang uit jou wil.